Κωνσταντίνος Αράπης – Θερινό εργαστήριο Γραφικών Τεχνών – Μουσείο Τυπογραφίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων - Ιούλιος 2017

Μεταξύ των αντικειμένων του Μουσείου Τυπογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, εντοπίστηκαν δεκαοχτώ (18) χάλκινες μήτρες, που μεταξύ τους συνθέτουν μία επιμέρους συλλογή.

Ακριβέστερα, αποτελούν φωτογραφικές αναπαραγωγές σχεδίων και ελαιογραφιών του ζωγράφου Νικολάου Γύζη (1842-1901), παρμένες από το σύνολο του έργου του, ενώ εικονογραφούν το βιβλίο του Mar-cel Montandon, Gysis (Velhagen & Klasing, Bielefeld & Leipzig, 1902). Θεωρούνται δε, σημαντικό τεκμήριο, καθώς το βιβλίο αυτό είναι η πρώτη μονογραφία που εκδόθηκε για τον σημαντικότατο, αυτόν, Έλληνα ζωγράφο.

Αναλυτικότερα, ενώ οι περισσότερες των μητρών αναπαραγάγουν κάποιο σχέδιο ή ελαιογραφία μονόχρωμα (με μαύρη μελάνη), τρεις (3) μήτρες δεν επιβεβαιώνονται ως κομμάτι της έκδοσης, συνθέτουν ωστόσο μία ενότητα, καθώς πρόκειται για τρία χρώματα ενός πορτραίτου, διαχωρισμένου στο προσθετικό, τριχρωματικό σύστημα RGB. Αν και δεν είναι συνήθης σήμερα, αποτελούσε κο-νή, για τον 19ο αι., πρακτική.

Η υπογραφή του Νικολάου Γύζη εντοπίζεται σε δύο (2) από τις δεκαοκτώ (18) μήτρες, ενώ στη μολύβδινη βάση πέντε (5) εξ αυτών, εντοπίζεται το ονοματεπώνυμο του χαράκτη και τυπογράφου της έκδοσης, Albert Fischer.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ενώ οι μήτρες έχουν χαραχθεί με τεχνικές βαθυτυπίας, εντούτοις τυπώθηκαν ως μήτρες υψιτυπίας.
Αυτό τεκμαίρεται τόσο από την αντεστραμμένη τονικότητα (θετικό-αρνητικό) μεταξύ μήτρας και αντίστοιχης εκτύπωσης, όσο και από το γεγονός πως πέντε (5) εξ αυτών φέρουν ξύλινες βάσεις, το ύψος των οποίων, αθροισμένο με εκείνο της μήτρας, ισούται με το ύψος των τυπογραφικών στοιχείων (2.4 cm). Με τη μέθοδο αυτή είναι δυνατή η σύνθεση εικόνας και κειμένου στην ίδια φόρμα, αφού η ταυτόχρονη εκτύπωση κειμένου και εικόνας, είναι οπωσδήποτε ταχύτερη από ότι η εκτύπωση κειμένου και εικόνας σε άλλο χρόνο.

Βιβλιογραφία
1. Montandon Marcel, Gysis, Velhagen & Klasing, Bielefeld & Leipzig, 1902
2. Βλάχος Β. Γεώργιος, Ιστορική καταγραφή των τεχνικών αναπαραγωγής της εικόνας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας – Αρχαιολογίας, Ιωάννινα, 2009
3. Μυσιρλή Νέλλη, Γύζης, Αδάμ, Αθήνα, 1995